Baśka online – kaszubska gra w karty

Baśka to tradycyjna kaszubska gra karciana dla czterech osób. Gra się w nią szesnastoma kartami, każdy dostaje tylko cztery, a jedno rozdanie trwa zwykle krócej niż minutę. Na Stoliku Gier zagrasz w baśkę online za darmo, bez rejestracji i bez instalowania aplikacji – z trojgiem graczy komputerowych, na jednym z trzech poziomów trudności.

Baśka wygląda na prostą, bo kart jest mało, ale kryje w sobie sporo emocji: nietypową kolejność atutów, licytację z weselem, cichą i zolo, kontry, a przede wszystkim ukrytych partnerów. W grze zwykłej nie wiesz, kto gra z Tobą, dopóki na stół nie trafią czarne damy. Niżej znajdziesz zasady w skrócie, opis sterowania i strategię – z przykładami, w których każde oczko jest policzone.

Jak grać w baśkę online na telefonie i komputerze

Siedzisz przy stole z Anią (po lewej), Bartkiem (naprzeciwko) i Celiną (po prawej). Nie ma stałych par – każdy gra na swój wynik, a z kim jesteś w drużynie, zależy od kart i licytacji w danym rozdaniu.

• Licytacja. Gdy przychodzi Twoja kolej, pod kartami pojawiają się przyciski: „Pas”, gry, które wolno Ci zgłosić (np. „Wesele”, „Gran”, „Zolo”), i – jeśli to możliwe – „Kontra” albo kolejna kontra. Gier, których nie możesz zgłosić, po prostu nie widać.
• Zagrywanie kart. Dotknij karty, którą chcesz zagrać. Dozwolone karty są podświetlone, pozostałe przygaszone. Gdy dotkniesz przygaszonej, pasek nad kartami wyjaśni, dlaczego jej nie możesz użyć – na przykład że musisz przebić.
• Strony. Przy graczach pojawiają się znaczki: „starzy”, „młodzi”, „solo” albo „?”, gdy strona gracza nie jest jeszcze znana. Twoja strona jest widoczna na pasku z podpowiedzią.
• Kolejność kart. Okienko z nazwą gry nad stołem (na komputerze – link „Kolejność kart” w panelu) pokazuje atuty od najstarszego. Przydaje się zwłaszcza na początku i w granie.

Pasek nad kartami zawsze mówi, co teraz zrobić: licytować, wyjść dowolną kartą, dołożyć do koloru albo przebić atutem. Po każdym rozdaniu pojawia się podsumowanie: kto grał, ile oczek zebrały strony, karty wszystkich graczy i zmiana wyniku. Gracze komputerowi czekają, aż je przeczytasz. Stan partii zapisuje się w przeglądarce, więc po odświeżeniu strony grasz dalej. Poziom trudności, długość partii (8, 12 albo 16 rozdań) i nową grę wybierzesz w menu – na telefonie pod ikoną ☰.

Zasady gry w baśkę w skrócie

Gra się tylko asami (11 oczek), dziesiątkami (10), damami (3) i waletami (2) – razem 104 oczka (karty i oczka). Każdy z czterech graczy dostaje 4 karty. Aż dwanaście kart to atuty: od najstarszego A♥, 10♥, cztery damy, cztery walety, A♦ i 10♦. Pozostałe cztery – asy i dziesiątki trefl i pik – to fele (kolejność kart).

Rozdanie zaczyna się licytacją (licytacja). Gdy nikt nic nie zgłosi, gra się grę zwykłą: posiadacze damy trefl i damy pik, czyli starzy, grają przeciw dwóm młodym. Gracz z obiema czarnymi damami może zgłosić wesele i grać z posiadaczem waleta trefl albo nic nie mówić i grać cichą przeciw trzem. Każdy może zgłosić gran (atutami są tylko walety) albo zolo – grę jednego przeciw trzem – a także ich wersje du, w których trzeba wziąć wszystkie lewy. Cztery damy to baśka: wygrywa od razu (starzy i młodzi).

W licytacji można też dać kontrę, a po niej rekontrę, boka i hirsza – każda podwaja wartość gry (kontry). Potem cztery lewy. Trzeba dokładać do koloru i przebijać, a bez koloru – dać atut (dokładanie i bicie). Starzy wygrywają, gdy zbiorą co najmniej 53 oczka; przy 52:52 wygrywają młodzi (kto wygrywa). Przegrani oddają zwycięzcom punkty według tabeli (punktacja). Pełny opis z wyjątkami znajdziesz na stronie zasady gry w baśkę.

Strategia: najpierw naucz się kolejności kart

W większości gier w lewy as jest najwyższą kartą swojego koloru, a damy i walety to płotki. W baśce jest odwrotnie: dama trefl bije asa karo, a walet pik – asa trefl. Zanim zaczniesz myśleć o licytacji, warto mieć w głowie trzy proste fakty:

• Atutów jest dwanaście, fel tylko cztery. Prawie każda ręka ma kilka atutów, a kto ma cztery atuty, często nie ma żadnej feli. Fele to A♣, 10♣, A♠ i 10♠ – i tylko one mogą zostać przebite.
• Najcenniejsze oczka są w atutach i felach jednocześnie. A♥ (11) i 10♥ (10) to dwa najwyższe atuty, A♦ (11) i 10♦ (10) – dwa najniższe. Fele to kolejne 42 oczka. Damy i walety są mocne, ale tanie: razem 20 oczek.
• As i dziesiątka karo są łatwym łupem. Każda dama i każdy walet je bije, więc 21 oczek leży na dnie atutów. Kto je trzyma, powinien je „przemycić” do lewy, którą bierze jego strona.

Pomaga też liczenie: 104 oczka w talii, do wygranej potrzeba 53. Jedna lewa z asem i dziesiątką w środku to już ponad 21 oczek. Przykładowo lewa A♣, 10♣, W♦, D♥ jest warta 11 + 10 + 2 + 3 = 26 oczek – połowę tego, czego trzeba do wygranej. Dlatego w baśce o wyniku często decyduje jedna lewa, a nie cztery.

Strategia licytacji: co zgłosić

Licytacja w baśce jest krótka, ale to w niej zapadają najważniejsze decyzje. Najczęściej wszyscy pasują i gra się grę zwykłą – to bezpieczna, tania gra za 1 albo 2 punkty. Gry jednego przeciw trzem są warte kilka razy więcej, ale przegrana kosztuje podwójnie.

Zolo i zolo du

Zolo zgłaszaj z ręką, która sama zbierze 53 oczka. W praktyce potrzeba co najmniej trzech atutów, w tym najwyższych – asa albo dziesiątki kier, damy trefl. Grający dostaje 5 punktów od każdego przeciwnika, czyli 15, ale przegrana kosztuje 10 dla każdego, czyli 30. Zolo musi się więc udawać wyraźnie częściej niż w dwóch przypadkach na trzy.

Ta ręka wygrywa także wtedy, gdy do pierwszej lewy wychodzi przeciwnik. Na atut czy na felę dajesz atut, a nikt nie ma wyższego od Twoich – więc bierzesz lewę, a do następnej wychodzisz Ty.

Gran i gran du

Gran opłaca się z waletami i asami. W granie atutami są tylko cztery walety, a w każdym kolorze rządzą asy. Ręka, która w zwykłej kolejności jest przeciętna, w granie bywa niemal pewna.

Wesele czy cicha?

Z obiema czarnymi damami masz wybór, ale tylko przy pierwszym odezwaniu się: zgłosić wesele albo nic nie mówić i – jeśli nikt nie zgłosi wyższej gry – zagrać cichą. Cicha jest warta 4 od każdego, czyli +12, ale przegrana kosztuje 8 dla każdego, czyli −24. Wesele to gra we dwoje za 1 albo 2 punkty, ale z pomocą partnera – posiadacza waleta trefl (albo pika czy kiera, jeśli waleta trefl masz Ty).

Prosta zasada: cicha, gdy masz też A♥ albo 10♥, wesele, gdy poza czarnymi damami masz same fele albo niskie atuty. Z ręką D♣, D♠, A♣, 10♠ cicha jest ryzykowna – fele łatwo przebić, a 10♠ może oddać dziesięć oczek przeciwnikom. Z ręką D♣, D♠, A♥, 10♥ masz cztery najwyższe atuty, czyli rękę z przykładu 1. Wtedy nie ma po co się chować – zgłoś zolo du.

Baśka

Cztery damy w ręku zdarzają się rzadko, ale wtedy decyzja jest oczywista: zgłoś baśkę. Rozdanie kończy się bez gry, a Ty dostajesz po 10 punktów od każdego.

Strategia rozgrywki: odkryj partnera i pilnuj oczek

W grze zwykłej każdy zaczyna od pytania: z kim gram? Jeśli masz damę trefl albo damę pik, jesteś po stronie starych i szukasz drugiej czarnej damy. Jeśli nie masz żadnej – jesteś młodym i Twoim partnerem jest drugi gracz bez czarnej damy. Odpowiedź przynoszą karty. Gdy ktoś zagra D♣ albo D♠, wiadomo, że to stary. Nasza gra zaznacza to przy jego awatarze, ale przy prawdziwym stole trzeba to zapamiętać.

Stary, który chce szybko pokazać się partnerowi, może wyjść czarną damą. Przy okazji wyciąga atuty od przeciwników, bo na atut każdy musi dać atut. Młody nie ma takiego sygnału – jego strona wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy obie czarne damy są już na stole.

Fele: najłatwiej stracić na nich oczka

Fele to najsłabsze karty w grze – każdy atut je bije. Trzeba też pamiętać o obowiązku dokładania do koloru.

Odwrotnie bywa z asem feli: wyjście A♠ jest dobre, gdy dziesiątka pik może wypaść od przeciwnika, ale złe, gdy ktoś nie ma pików – musi wtedy przebić atutem i zabiera Twoje 11 oczek.

Obowiązek przebijania

W baśce trzeba przebić najwyższą kartę w lewie, nawet gdy lewę bierze partner. To często zmusza do wydania wysokiego atutu wcześniej, niż by się chciało.

Licz atuty

Dwanaście atutów w czterech rękach po cztery karty – to łatwe do śledzenia. Gdy wyjdzie A♥ i 10♥, najwyższa jest dama trefl. Gdy wyjdą wszystkie damy, rządzą walety. Gdy po dwóch lewach wiesz, że atutów zostało już tylko kilka, a Ty masz A♠, możesz liczyć, że w ostatniej lewie nikt go nie przebije. W końcówce rozdania warto też zapamiętać, kto nie dołożył do koloru – nie ma już tych kart.

Strategia: kiedy dać kontrę

Kontra podwaja wartość gry, więc zyski i straty rosną razem. Na zolo i gran dawaj kontrę tylko wtedy, gdy wiesz, że gra się nie uda – na przykład masz A♥ i 10♥ albo trzy walety przeciw granowi. Grający zgłaszał zolo, znając swoje karty, więc zwykle jest mocny. Na grę zwykłą kontrę mówi się częściej: młody z dwoma wysokimi atutami może liczyć, że wspólnie z partnerem zbiorą 52 oczka – a remis 52:52 wygrywają młodzi.

Pamiętaj, że dwie kontry jednej strony z rzędu liczą się jak jedna. W grze zwykłej nie wiesz, kto jest po której stronie, więc rekontra po kontrze partnera nic nie zmienia. Taka rekontra mówi jednak wszystkim przy stole, że masz dobre karty.

Najczęstsze błędy początkujących

• Traktowanie asa karo jak asa. A♦ to przedostatni atut – bije go każda dama i każdy walet. Wyjście nim to zwykle prezent 11 oczek.
• Zolo z dziurą w felach. Samotna 10♣ albo 10♠ w ręce grającego to 10 oczek, które przeciwnicy wyciągną asem.
• Zapominanie o przymusie bicia. Trzeba przebić także partnera. Kto o tym nie pamięta, planuje rozgrywkę, której nie da się zagrać.
• Kontra „na wszelki wypadek”. Przegrana z kontrą kosztuje podwójnie. Kontrę mów tylko z dobrymi kartami.
• Niepilnowanie, kto jest stary. Kto nie zauważył, że Ania zagrała D♠, może wrzucić jej dziesiątkę zamiast przebić.
• Cicha z ręką na wesele. Dwie czarne damy i dwie fele to za mało, żeby grać przeciw trzem – wesele daje partnera.

Baśka z komputerem – trzy poziomy

Grasz z Anią, Bartkiem i Celiną. Gracze komputerowi widzą tylko to, co gracz przy prawdziwym stole: swoje karty, licytację i karty zagrane na stół. Twojej ręki ani cudzych kart nie znają.

• Łatwy – często zagrywa przypadkowe dozwolone karty, a poza tym bierze lewę najtańszą kartą albo zrzuca najtańszą. Zgłasza baśkę i wesele, ale nigdy zolo ani grana i nie daje kontr. Dobry do nauki zasad.
• Średni – przed ruchem rozważa kilka możliwych układów cudzych kart i każdy rozgrywa w myślach do końca. Zgłasza zolo i grana tylko z wyraźnie mocną ręką, kontruje ostrożnie.
• Trudny – rozważa więcej układów i bierze pod uwagę tylko te, które pasują do wszystkiego, co już widział: kto nie dołożył do koloru, kto nie przebił, kto zgłosił wesele. Licytuje odważniej i trafniej kontruje.

Każdy gracz komputerowy zastanawia się nad ruchem od pół sekundy do sekundy, żeby można było śledzić stół. Partia na 12 rozdań trwa zwykle 5–10 minut i zapisuje się w przeglądarce, więc możesz ją przerwać i wrócić później.

Skąd się wzięła baśka?

Baśka (po kaszubsku baszka) to gra kojarzona przede wszystkim z Kaszubami. Polska Wikipedia opisuje ją jako najpopularniejszą grę karcianą w tym regionie od ponad stu lat. Według przepisów Polskiej Ligi Baśki gra powstała na Kaszubach w XIX wieku. Dokładniejszych dat ani nazwisk twórców źródła nie podają – jak większość gier ludowych, baśka przechodziła z rąk do rąk przy stole.

Baśka należy do rodziny gier, której najbardziej znanym przedstawicielem jest niemiecki Schafkopf – stąd damy i walety jako stałe atuty. Wiele nazw ma odpowiedniki w niemieckich grach z tej rodziny: zolo (Solo), gran (Grand), kontra i re. W Wielkopolsce bardzo podobną grę znano jako kop. Sama nazwa „baśka” – zdrobnienie imienia Barbara – to określenie czterech dam w jednym ręku, najwyższej gry w licytacji.

Dziś baśka ma też swoje życie sportowe: istnieje liga, organizowane są turnieje i mistrzostwa, w których grają setki osób. To właśnie przepisy ligowe są najpełniejszym opisem zasad i na nich opiera się nasza wersja.

Odmiany baśki

Przy różnych stołach baśka różni się szczegółami. Najważniejsze różnice – wraz z odmianą z asem trefl i bok-rundami – zestawiamy w części odmiany baśki.

Odmiana z asem trefl zmienia sporo w licytacji: dwa najwyższe atuty są wtedy czarne, a wesele gra się z posiadaczem dziesiątki kier. W kopie, wielkopolskim kuzynie baśki, zwykle nie ma grana.

Baśka dla kogo? Na Kaszubach, dla seniorów, na szybką partię

Dla miłośników Kaszub i Pomorza. Dla wielu osób baśka to gra z domu, z rodzinnych spotkań i z pociągu. Wersja online pozwala przypomnieć sobie zasady albo pograć, gdy nie ma kompletu czterech osób.

Dla seniorów. Duże karty, podświetlenie dozwolonych ruchów i spokojne tempo gry z komputerem sprawiają, że łatwo do baśki wrócić po latach. Więcej spokojnych propozycji znajdziesz w zestawieniu gry karciane dla seniorów.

Dla grających w tysiąca i 66. Kto zna tysiąca albo 66, zna już wartości kart i branie lew. Baśka uczy czegoś innego: gry z ukrytym partnerem i bardzo krótkich rozdań, w których liczy się każda karta. Z kolei kto lubi grę w parach, może spróbować pików albo kierek.

Na krótką przerwę. Jedno rozdanie to kilkadziesiąt sekund, a partia na 8 rozdań mieści się w kilku minutach. Jeśli szukasz innych gier karcianych, zajrzyj do działu gry karciane.

Słowniczek gry w baśkę

Oczka

Wartość kart w lewach: as 11, dziesiątka 10, dama 3, walet 2. W talii jest 104 oczka.

Atut (trumf)

Karta, która bije każdą felę. W zwykłej kolejności jest ich dwanaście, w granie – tylko walety.

Fela

Karta, która nie jest atutem. W zwykłej kolejności: A♣, 10♣, A♠, 10♠.

Lewa (bitka)

Cztery karty zagrane po jednej przez każdego gracza. W rozdaniu są cztery lewy.

Starzy i młodzi

Starzy to strona grająca – w grze zwykłej posiadacze czarnych dam. Młodzi to ich przeciwnicy.

Stare damy

Dama trefl i dama pik – wyznaczają starych w grze zwykłej.

Gra zwykła

Gra, gdy nikt nic nie zgłosi: dwóch starych przeciw dwóm młodym.

Wesele

Gra posiadacza obu czarnych dam z posiadaczem waleta trefl (pika, kiera).

Cicha

Niezgłoszona gra jednego przeciw trzem, gdy obie czarne damy są w jednym ręku.

Zolo i gran

Zgłoszone gry jednego przeciw trzem: zolo w zwykłej kolejności, gran z waletami jako jedynymi atutami.

Du

Dopisek do zolo lub grana: grający bierze wszystkie cztery lewy, a gra jest warta dwa razy więcej.

Baśka

Cztery damy w jednym ręku – najwyższa gra, wygrana bez rozgrywki.

Kontra, rekontra, bok, hirsz

Kolejne podwojenia wartości gry, mówione w licytacji na przemian przez strony.

Wyjście, bez wyjścia, bez bitki

Wynik przegranych: mają wyjście z 26 (młodzi) lub 27 (starzy) oczkami; z mniejszą liczbą są bez wyjścia, a bez lewy – bez bitki.