Zasady gry w piki
Piki to gra w lewy dla czterech osób grających w dwóch parach. Atutem są zawsze piki, a przed każdym rozdaniem każdy gracz deklaruje, ile lew weźmie. Para zdobywa punkty, gdy razem weźmie co najmniej tyle lew, ile zadeklarowała – ale za zbędne lewy, tak zwane worki, w końcu płaci karą. Wygrywa para, która pierwsza dojdzie do 500 punktów.
Opisujemy zasady w wersji najczęściej spotykanej w polskich serwisach z grami. Dokładnie według nich działa nasza gra w piki online. Na końcu porównujemy je z odmianami, które spotkasz przy innych stołach.
Ile osób gra w piki i jaką talią?
W piki grają cztery osoby w dwóch parach. Partnerzy siedzą naprzeciwko siebie, więc przy stole gracze obu par siedzą na przemian. Potrzebna jest pełna talia 52 kart, bez jokerów. Każdy dostaje 13 kart.
Starszeństwo kart w każdym kolorze, od najniższej: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, walet, dama, król, as.
Piki (♠) są atutem w każdym rozdaniu – stąd nazwa gry. Nikt atutu nie wybiera ani nie licytuje. W języku angielskim gra jest znana jako Spades.
Kto rozdaje i kto zaczyna?
Pierwszego rozdającego wybiera się losowo, a w każdym kolejnym rozdaniu karty rozdaje osoba siedząca po lewej stronie poprzedniego rozdającego. Rozdający zaczyna deklaracje, a potem deklarują pozostali, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Po deklaracjach rozdający wychodzi do pierwszej lewy.
Jak się deklaruje lewy w pikach?
Każdy gracz po obejrzeniu kart mówi, ile lew weźmie – od 0 do 13. Deklaruje się po kolei, raz na rozdanie, bez przebijania i bez pasowania. Kontrakt pary to suma deklaracji obu partnerów: jeśli Ty deklarujesz 4, a partner 3, Wasza para musi wziąć razem co najmniej 7 lew. Nie ma znaczenia, który z Was weźmie które lewy.
Suma wszystkich czterech deklaracji nie musi wynosić 13. Gdy jest mniejsza, w rozdaniu zostaną worki. Gdy jest większa, co najmniej jedna para nie ugra kontraktu.
Na czym polega deklaracja zero (i zero w ciemno)?
Deklaracja zero to obietnica, że nie weźmiesz żadnej lewy. Jeśli się uda, para dostaje +100 punktów, a jeśli weźmiesz choć jedną lewę – −100. Zero rozlicza się osobno: partner gra swoją deklarację, a lewy gracza z zerem nie liczą się do kontraktu pary. Liczą się za to jako worki.
Zero w ciemno może zadeklarować gracz, którego para przegrywa co najmniej 200 punktami – i tylko przed obejrzeniem swoich kart. Jest warte +200 albo −200. W naszej grze, gdy Wasza para traci 200 punktów lub więcej, Twoje karty leżą na początku rozdania zakryte. W swojej kolejce wybierasz „Zero w ciemno” albo „Odkryj karty” i deklarujesz zwyczajnie.
Jak gra się lewę? Czy trzeba dokładać do koloru?
Wychodzący kładzie dowolną kartę (z wyjątkiem pików, gdy nie są jeszcze rozbite). Pozostali dokładają po jednej karcie zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Trzeba dokładać do koloru: jeśli masz kartę w kolorze wyjścia, musisz ją zagrać. Gdy nie masz tego koloru, możesz zagrać dowolną kartę – przebić pikiem albo zrzucić kartę w innym kolorze. Przebijanie nie jest obowiązkowe.
Lewę bierze najwyższy pik, a jeśli nikt nie zagrał pika – najwyższa karta w kolorze wyjścia. Karta w innym kolorze (nie pik) nigdy nie bierze lewy. Kto weźmie lewę, wychodzi do następnej.
Kiedy piki są rozbite i można w nie wyjść?
Na początku rozdania nie wolno wychodzić w piki. Zakaz trwa, dopóki piki nie zostaną rozbite, czyli dopóki ktoś nie dołoży pika do lewy w innym kolorze (bo nie miał karty w kolorze wyjścia). Od tej chwili każdy może wychodzić w piki.
Wyjątek: gracz, który ma w ręce same piki, może w nie wyjść także przed rozbiciem. Takie wyjście nie rozbija pików – kolejni gracze z innymi kolorami nadal muszą wychodzić w inne kolory.
Jak liczy się punkty w pikach?
Po 13 lewach każda para porównuje liczbę wziętych lew ze swoim kontraktem (lewy gracza z deklaracją zero się nie liczą). Para, która weźmie co najmniej tyle, ile zadeklarowała, dostaje 10 punktów za każdą zadeklarowaną lewę i 1 punkt za każdą lewę ponad kontrakt. Para, która weźmie mniej, traci 10 punktów za każdą zadeklarowaną lewę.
| Sytuacja | Punkty | Przykład |
|---|---|---|
| Deklaracja ugrana | +10 za każdą zadeklarowaną lewę | Para deklaruje 7, bierze 7 lew: +70 |
| Nadróbka (worek) | +1 za każdą lewę ponad deklarację | Para deklaruje 7, bierze 9 lew: 70 + 2 = +72 |
| Deklaracja przegrana | −10 za każdą zadeklarowaną lewę | Para deklaruje 6, bierze 5 lew: −60 |
| 10 zebranych worków | −100 (worki liczą się od nowa) | Para ma 8 worków i dobiera 3: −100, zostaje 1 worek |
| Zero ugrane | +100 | Gracz deklaruje zero i nie bierze żadnej lewy |
| Zero przegrane | −100 | Gracz z deklaracją zero bierze choć jedną lewę |
| Zero w ciemno | +200 albo −200 | Tylko dla pary, która przegrywa o co najmniej 200 pkt |
Co to są worki i ile kosztują?
Worek (nadróbka) to lewa wzięta ponad kontrakt pary. Każdy worek daje 1 punkt, a worki sumują się przez całą grę. Gdy para zbierze 10 worków, traci 100 punktów, a licznik zmniejsza się o 10 – nadwyżka przechodzi dalej. Do worków wliczają się też lewy wzięte przez gracza z deklaracją zero.
Przykład: para ma 8 worków. W kolejnym rozdaniu deklaruje 5 i bierze 8 lew. Dostaje 50 + 3 = 53 punkty, ale ma teraz 11 worków, więc traci 100 – w sumie −47 punktów w rozdaniu – i zostaje jej 1 worek.
Kiedy kończy się gra w piki i kto wygrywa?
Gra kończy się po rozdaniu, w którym któraś para ma 500 punktów lub więcej albo −200 lub mniej. Wygrywa para, która ma więcej punktów – także wtedy, gdy obie przekroczą 500 w tym samym rozdaniu. Przy równym wyniku gra kończy się remisem.
Przykład rozdania z punktacją
Ty deklarujesz 4, Twój partner 3 – Wasz kontrakt to 7. Rywale: jedna osoba deklaruje 4, druga zero, więc ich kontrakt to 4. Po 13 lewach Ty masz 5 lew, partner 3, rywal 4, a rywal z zerem 1.
- Wy: 8 lew przy kontrakcie 7 – ugrane. 7 × 10 + 1 worek = +71.
- Rywale: kontrakt 4, liczą się tylko 4 lewy gracza bez zera – ugrane, +40. Zero przegrane: −100. Lewa gracza z zerem to 1 worek: +1. Razem −59.
Odmiany gry w piki
Piki mają wiele domowych i turniejowych odmian. Tak gramy u nas, a tak bywa przy innych stołach:
| Zasada | Nasze zasady | Inne odmiany |
|---|---|---|
| Kto zaczyna deklaracje i rozgrywkę | Rozdający – zaczyna deklaracje i wychodzi do pierwszej lewy. | Gracz po lewej stronie rozdającego (tak w większości anglojęzycznych opisów). |
| Kiedy piki są rozbite | Gdy ktoś dołoży pika do innego koloru. Wyjście w piki z samych pików ich nie rozbija. | Także wtedy, gdy ktoś wyjdzie w piki, bo nie ma już innych kart. |
| Lewy gracza z deklaracją zero | Nie liczą się do deklaracji pary, ale liczą się jako worki (nadróbki). | Liczą się do deklaracji partnera albo przepadają bez worków. |
| Zero w ciemno | Dla pary, która przegrywa o co najmniej 200 pkt, przed obejrzeniem kart; ±200, bez wymiany kart. | Przy stracie 100 pkt i z wymianą dwóch kart z partnerem albo wcale. |
| Kara za worki | −100 za każde 10 zebranych worków. | −50 za 5 worków albo brak kary (wtedy worek to zwykły punkt). |
| Koniec gry | Para z wynikiem 500 lub więcej albo −200 lub mniej kończy grę; wygrywa para z większym wynikiem, równy wynik to remis. | Gra do 300, 250 albo 1000 punktów; bez dolnej granicy albo do −500. |
| Deklaracje | Każdy gracz osobno, od 0 do 13; kontrakt pary to suma. | Wspólna deklaracja pary, minimum 4 lewy na parę, odzywki „ślepe” (np. ślepa siódemka). |
| Talia | 52 karty, piki zawsze atutowe. | Z dwoma jokerami jako najwyższymi atutami, czasem także 2♦ jako atut. |
Najczęstsze pytania
Ile osób gra w piki?
Cztery osoby w dwóch parach. Partnerzy siedzą naprzeciwko siebie, więc karty zagrywa się na przemian: gracz jednej pary, potem gracz drugiej.
Czy piki zawsze są atutem?
Tak. W każdym rozdaniu atutem są piki i nikt atutu nie wybiera. Każdy pik bije każdą kartę w innym kolorze, a wyższy pik bije niższego.
Czy trzeba dokładać do koloru w pikach?
Tak. Jeśli masz kartę w kolorze wyjścia, musisz ją dołożyć. Dopiero gdy nie masz tego koloru, możesz zagrać dowolną kartę – przebić pikiem albo zrzucić kartę w innym kolorze.
Czy w piki można wyjść w pierwszej lewie?
Nie, dopóki piki nie są rozbite. Wyjść w pika można dopiero wtedy, gdy ktoś wcześniej dołożył pika do innego koloru, albo gdy masz w ręce same piki.
Czy trzeba przebijać, gdy nie ma się koloru?
Nie. Gdy nie masz koloru wyjścia, możesz przebić pikiem, ale nie musisz – wolno zrzucić dowolną kartę. Nie trzeba też przebijać wyżej niż poprzednik.
Co się dzieje, gdy obie pary przekroczą 500 punktów w tym samym rozdaniu?
Wygrywa para z większym wynikiem. Jeśli obie mają dokładnie tyle samo punktów, gra kończy się remisem.
Czy można zadeklarować zero, gdy partner też deklaruje zero?
Tak, zasady tego nie zabraniają. Kontrakt pary wynosi wtedy 0, a każde zero rozlicza się osobno: +100 za ugrane i −100 za przegrane.
Czy worki przechodzą na następne rozdania?
Tak. Worki zbiera się przez całą grę. Gdy para dojdzie do 10 worków, traci 100 punktów, a nadwyżka ponad 10 zostaje na kolejne rozdania.