Zasady gry w kierki
Kierki to polska gra w lewy dla czterech osób, rozgrywana pełną talią 52 kart. Partia składa się z dwunastu rozdań: w siedmiu pierwszych unika się kar, a w pięciu ostatnich zbiera się punkty dodatnie. Wygrywa osoba, która po wszystkich rozdaniach ma najwięcej punktów.
Opisujemy zasady w wersji najczęściej spotykanej w polskich serwisach z grami – dokładnie według nich działa nasza gra w kierki online. To nie to samo co angielskie „Hearts”: tam gra się wciąż to samo rozdanie, a w polskich kierkach każde rozdanie ma inny cel. Na końcu zestawiamy nasze zasady z innymi odmianami.
Na czym polega gra w kierki?
Gra w kierki polega na braniu albo unikaniu lew – zależnie od rozdania. Każdy gracz dostaje 13 kart i po kolei dokłada po jednej karcie na stół; cztery karty tworzą lewę, którą zabiera właściciel najwyższej karty. W rozdaniach z karami (1–7) każda wzięta lewa albo wzięta w niej karta karna kosztuje punkty ujemne. W odgrywce (8–12) punkty są dodatnie: za lewy w rozdaniach z atutem i za szybkie pozbycie się kart w loteryjce.
Kary i premie są tak dobrane, że się równoważą: wszystkie kary razem to −2600 punktów, a odgrywka daje dokładnie +2600. Suma punktów przy stole po całej partii zawsze wynosi więc zero.
Ile kart i graczy potrzeba do gry w kierki?
Do kierków potrzeba czterech graczy i pełnej talii 52 kart, od dwójek do asów. Każdy dostaje 13 kart. Kolory nie mają starszeństwa (poza atutem w odgrywce), a w obrębie koloru karty układają się tak, od najniższej do najwyższej:
| Starszeństwo | Karta |
|---|---|
| 1. | 2 |
| 2. | 3 |
| 3. | 4 |
| 4. | 5 |
| 5. | 6 |
| 6. | 7 |
| 7. | 8 |
| 8. | 9 |
| 9. | 10 |
| 10. | walet (W) |
| 11. | dama (D) |
| 12. | król (K) |
| 13. | as (A) |
Pierwszego rozdającego wybiera los, a w każdym kolejnym rozdaniu karty rozdaje następna osoba po lewej. W rozdaniach z lewami pierwszą kartę wykłada gracz siedzący po lewej stronie rozdającego. Gra toczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Jak bierze się lewę w kierkach?
Lewę bierze osoba, która położyła najwyższą kartę w kolorze wyjścia – albo, w odgrywce, najwyższy atut. Kolejność jest prosta:
- Gracz, który wychodzi, kładzie dowolną kartę (z wyjątkiem kierów w rozdaniach opisanych niżej).
- Trzeba dołożyć do koloru, jeśli się go ma. Nie trzeba przebijać – wolno dać niższą kartę.
- Kto nie ma koloru wyjścia, kładzie dowolną kartę. Taka karta nigdy nie bierze lewy (chyba że to atut w odgrywce).
- Zwycięzca lewy zabiera cztery karty i wychodzi do następnej lewy.
Przykład: Ania wychodzi 9♠, Bartek dokłada 4♠, Celina nie ma pików i zrzuca K♥, Ty dokładasz W♠. Lewę bierzesz Ty, bo walet pik to najwyższa karta w kolorze wyjścia. Król kier Celiny trafia więc do Ciebie.
Jaka jest kolejność rozdań w kierkach?
Partia kierków ma dwanaście rozdań w stałej kolejności: siedem z karami, cztery z atutem i loteryjkę. Każde rozdanie ma swój cel i swoją punktację:
| Rozdanie | Nazwa | Cel | Punkty | Razem w rozdaniu |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bez lew | Nie bierz żadnej lewy. | −20 za każdą lewę | −260 |
| 2 | Bez kierów | Nie bierz kierów. | −20 za każdego kiera | −260 |
| 3 | Bez dam | Nie bierz dam. | −60 za każdą damę | −240 |
| 4 | Bez panów | Nie bierz waletów ani króli. | −30 za każdego waleta i króla | −240 |
| 5 | Bez króla kier | Nie bierz króla kier. | −150 za króla kier | −150 |
| 6 | Bez 7. i ostatniej lewy | Nie bierz siódmej ani ostatniej lewy. | −75 za 7. lewę i −75 za 13. lewę | −150 |
| 7 | Rozbójnik | Wszystkie kary naraz – unikaj lew, kierów, dam, panów, króla kier, 7. i ostatniej lewy. | suma kar z rozdań 1–6 | −1300 |
| 8–11 | Odgrywka z atutem | Bierz jak najwięcej lew. | +25 za każdą lewę | +325 (każde) |
| 12 | Loteryjka | Pozbądź się kart jako pierwsza osoba przy stole. | +800 za pierwsze miejsce, +500 za drugie | +1300 |
Czego unika się w rozdaniach z karami?
W rozdaniach 1–7 unika się lew i kart karnych, bo każda kosztuje punkty ujemne. Wszystkie lewy gra się według tych samych zasad dokładania do koloru – zmienia się tylko to, co jest karane.
1. Bez lew – ile kosztuje lewa?
Każda wzięta lewa kosztuje −20 punktów, bez względu na to, jakie karty w niej leżą. W rozdaniu jest 13 lew, więc razem do rozdania jest −260. Najbezpieczniejsze są niskie karty i krótkie kolory, które pozwalają szybko zrzucać wysokie karty na cudze lewy.
2. Bez kierów – ile kosztuje kier?
Każdy wzięty kier kosztuje −20 punktów, razem −260. Pozostałe karty i same lewy są bezpieczne. W tym rozdaniu nie wolno wychodzić w kiera, dopóki ma się inny kolor.
3. Bez dam – ile kosztuje dama?
Każda wzięta dama kosztuje −60 punktów, razem −240. Gdy wszystkie cztery damy trafią już do czyichś lew, rozdanie kończy się od razu.
4. Bez panów – kim są panowie?
Panowie to walety i króle. Każdy wzięty pan kosztuje −30 punktów, a jest ich osiem, więc razem do rozdania jest −240.
5. Bez króla kier – ile kosztuje król kier?
Kto weźmie lewę z królem kier, dostaje −150 punktów. To jedyna karta karna w tym rozdaniu, a rozdanie kończy się w chwili, gdy ktoś ją weźmie. Obowiązuje zakaz wychodzenia w kiera.
6. Bez siódmej i ostatniej lewy – które lewy są karane?
Karane są tylko dwie lewy: siódma i trzynasta (ostatnia), każda po −75 punktów. Wszystkie inne lewy są bezpieczne, więc warto w nich pozbywać się wysokich kart, żeby przy siódmej i ostatniej lewie mieć czym „przepuścić”.
7. Rozbójnik – jak liczy się wszystkie kary naraz?
W rozbójniku obowiązują wszystkie kary z rozdań 1–6 jednocześnie i sumują się. Jedna lewa może więc kosztować bardzo dużo. Przykład: siódma lewa, w której leżą K♥, D♠, 5♥ i 2♣, kosztuje:
| Za co | Punkty |
|---|---|
| lewa | −20 |
| dwa kiery (K♥, 5♥) | −40 |
| dama (D♠) | −60 |
| pan (K♥) | −30 |
| król kier | −150 |
| siódma lewa | −75 |
| Razem | −375 |
Wszystkie kary rozbójnika to razem −1300 – tyle co sześć poprzednich rozdań łącznie.
Kiedy nie wolno wyjść w kiera?
W rozdaniach bez kierów, bez króla kier i w rozbójniku nie wolno wyjść w kiera, jeśli ma się kartę w innym kolorze. Gdy na ręce zostały same kiery, wychodzi się kierem. Zakaz dotyczy tylko wyjścia: dołożyć kiera do lewy w innym kolorze, gdy nie ma się tego koloru, wolno zawsze. W pozostałych rozdaniach w kiery można wychodzić bez ograniczeń.
Kiedy kończy się rozdanie z karami?
Rozdanie z karami kończy się po trzynastej lewie albo wcześniej – w chwili, gdy wszystkie karty karne są już zebrane. W rozdaniu bez dam gra kończy się więc po wzięciu czwartej damy, bez kierów po trzynastym kierze, bez panów po ósmym panie, a bez króla kier – zaraz po lewie z królem. Pozostałe lewy i tak nie zmieniłyby wyniku. Rozdania bez lew, bez siódmej i ostatniej oraz rozbójnik grają się zawsze do końca, bo karana jest w nich także ostatnia lewa. To skrót, który stosujemy w naszej grze; przy stole wiele osób dogrywa wszystkie lewy – wynik jest taki sam.
Jak wygląda odgrywka z atutem?
Odgrywka z atutem to cztery rozdania (8–11), w których każda wzięta lewa daje +25 punktów. Rozdaje się je po kolei, więc każdy gracz raz wybiera atut. Zasady:
- Rozdający ogląda pierwsze pięć swoich kart i na tej podstawie wybiera kolor atutowy. Dopiero potem dostaje pozostałe osiem kart.
- Wychodzi gracz po lewej stronie rozdającego.
- Trzeba dokładać do koloru. Gdy nie masz koloru wyjścia, możesz położyć atut, ale nie musisz – wolno dać dowolną kartę.
- Lewę bierze najwyższy atut, a jeśli nikt nie dał atutu – najwyższa karta w kolorze wyjścia.
W każdym z tych rozdań do podziału jest 13 lew, czyli razem +325 punktów; w całej odgrywce atutowej +1300.
Jak gra się loteryjkę?
Loteryjka to ostatnie, dwunaste rozdanie: wygrywa ten, kto najszybciej pozbędzie się wszystkich kart. Pierwsza osoba bez kart dostaje +800 punktów, druga +500. Zasady układania:
- Rozdający kładzie na stół dowolną kartę. Jej wysokość staje się wysokością startową.
- Każdy kolor ma na stole swoją kolumnę. Nowy kolor otwiera tylko karta o wysokości startowej.
- Do otwartej kolumny dokłada się kartę o jedno oczko wyższą od najwyższej albo o jedno oczko niższą od najniższej w tym kolorze. As jest najwyższy, dwójka najniższa – kolumna się nie „zawija”.
- W swoim ruchu kładzie się jedną kartę. Kto nie ma żadnej pasującej karty, pasuje; pasować, mając pasującą kartę, nie wolno.
- Gdy dwie osoby pozbędą się kart, loteryjka i cała partia się kończą.
Przykład: rozdający kładzie 8♣. Następna osoba może dołożyć 7♣ albo 9♣ albo otworzyć nowy kolor ósemką, np. 8♥. Jeśli na stole leżą trefle od 6♣ do 10♣, pasują tylko 5♣ i W♣ – oraz ósemki kolorów, których jeszcze nie ma.
Ile punktów jest za co w kierkach?
Pełna tabela punktów dla czterech graczy:
| Za co | Punkty | W rozdaniach |
|---|---|---|
| każda lewa | −20 | 1 i 7 |
| każdy kier | −20 | 2 i 7 |
| każda dama | −60 | 3 i 7 |
| każdy walet i król | −30 | 4 i 7 |
| król kier | −150 | 5 i 7 |
| siódma lewa, ostatnia lewa | −75 każda | 6 i 7 |
| każda lewa w odgrywce z atutem | +25 | 8–11 |
| pierwsza osoba bez kart | +800 | 12 |
| druga osoba bez kart | +500 | 12 |
Kary w rozdaniach 1–6 to razem −1300 punktów, a rozbójnik dokłada drugie tyle – w sumie −2600. Odgrywka atutowa i loteryjka dają razem +2600.
Kto wygrywa partię kierków?
Partię wygrywa osoba z największą liczbą punktów po wszystkich dwunastu rozdaniach. Wynik może być ujemny – wystarczy, że kary z pierwszej części przewyższą premie z odgrywki. Przy równej liczbie punktów gracze dzielą miejsce, a remis na pierwszym miejscu oznacza, że zwycięzców jest kilku.
Jakie są odmiany kierków?
Kierki mają wiele domowych odmian: inne stawki, inną kolejność rozdań albo grę bez odgrywki. Tak gramy u nas, a tak bywa przy innych stołach:
| Zasada | Nasze zasady | Inne odmiany |
|---|---|---|
| Liczba graczy i talia | Czworo graczy, pełna talia 52 kart, po 13 kart. | We troje bez 2♣ (po 17 kart), z innymi stawkami; spotyka się też grę we dwoje. |
| Rozdania z karami | Siedem: bez lew, bez kierów, bez dam, bez panów, bez króla kier, bez 7. i ostatniej lewy, rozbójnik. | Inna kolejność, czasem bez rozbójnika albo z rozdaniem „bez dwóch ostatnich lew”. |
| Wartości kar | −20 za lewę i kiera, −60 za damę, −30 za waleta i króla, −150 za króla kier, −75 za 7. i ostatnią lewę. | Niższe stawki (np. −5 za lewę, −50 za damę) albo punkty dodatnie, które zapisuje się jak długi. |
| Wychodzenie w kiery | W rozdaniach bez kierów, bez króla kier i w rozbójniku nie wolno wyjść w kiera, gdy ma się inny kolor. | Zakaz we wszystkich rozdaniach albo zakaz do chwili, aż ktoś pierwszy zrzuci kiera. |
| Koniec rozdania z karami | Gdy wszystkie karty karne są już zebrane, rozdanie kończy się od razu – wynik byłby taki sam. | Dogrywa się wszystkie 13 lew. |
| Odgrywka | Cztery rozdania z atutem (+25 za lewę), atut wybiera rozdający po obejrzeniu pięciu kart; potem loteryjka. | Bez odgrywki (same kary), odgrywka bez atu albo atut wybierany przez gracza po lewej. |
| Przebijanie atutem | Bez obowiązku – gdy nie masz koloru, możesz dać atut albo dowolną inną kartę. | Obowiązek przebicia atutem, jak w tysiącu. |
| Loteryjka | Pierwsza karta wyznacza wysokość, od której otwiera się kolory; +800 i +500 dla dwóch pierwszych osób bez kart. | Zaczyna się zawsze od siódemek albo ósemek; punkty także za trzecie miejsce. |
Osobną grą jest angielskie „Hearts” (u nas czasem nazywane kierkami amerykańskimi): jedno rozdanie powtarzane aż do stu punktów, wymiana trzech kart przed każdym rozdaniem i kary tylko za kiery i damę pik. Przed grą przy prawdziwym stole warto więc ustalić, w którą wersję gracie.
Najczęstsze pytania
Ile rozdań ma partia kierków?
Dwanaście przy czterech graczach: siedem rozdań z karami (rozdania 1–7), cztery rozdania odgrywki z atutem (8–11) i loteryjka (12). Każdy gracz raz wybiera atut, bo rozdający zmienia się po każdym rozdaniu.
Czy trzeba dokładać do koloru w kierkach?
Tak. Jeśli masz kartę w kolorze, w który wyszedł pierwszy gracz, musisz ją dołożyć. Nie musisz jednak przebijać – możesz dać niższą kartę. Gdy koloru nie masz, kładziesz dowolną kartę.
Kiedy nie wolno wyjść w kiera?
W rozdaniach bez kierów, bez króla kier i w rozbójniku. Wyjść w kiera można tam tylko wtedy, gdy nie ma się już żadnego innego koloru. Dołożyć kiera do innego koloru wolno zawsze.
Kim są „panowie” w kierkach?
Walety i króle. W rozdaniu „bez panów” każda z tych ośmiu kart kosztuje −30 punktów, więc razem jest w nim do rozdania −240 punktów.
Co to jest rozbójnik?
Siódme rozdanie, w którym obowiązują naraz wszystkie kary z rozdań 1–6: za lewy, kiery, damy, panów, króla kier oraz siódmą i ostatnią lewę. Razem to −1300 punktów, więc jedna nieostrożna lewa potrafi kosztować kilkaset.
Ile punktów kosztuje król kier w rozbójniku?
Sporo więcej niż −150. Król kier jest też kierem (−20) i panem (−30), a cała lewa liczy się jeszcze jako lewa (−20). Sam król kosztuje więc w rozbójniku −200, a z lewą co najmniej −220.
Kto wybiera atut w odgrywce?
Rozdający. Ogląda pierwsze pięć swoich kart i dopiero wtedy wskazuje kolor atutowy; potem dostaje resztę kart. W lewie wygrywa najwyższy atut, a bez atutu – najwyższa karta koloru wyjścia.
Czy w odgrywce trzeba przebijać atutem?
Nie. Trzeba dokładać do koloru, ale gdy go nie masz, możesz położyć atut albo dowolną inną kartę.
Jak gra się loteryjkę?
Rozdający kładzie dowolną kartę, np. ósemkę. Kolejne karty dokłada się do kolumn kolorów – zawsze o jedno oczko wyżej lub niżej od kart, które już leżą. Nowy kolor otwiera tylko karta tej samej wysokości co pierwsza. Kto nie może dołożyć, pasuje.
Kto wygrywa w kierki?
Gracz z największą liczbą punktów po dwunastu rozdaniach. Wynik bywa ujemny – kary to razem −2600, a odgrywka daje +2600. Przy równej liczbie punktów gracze dzielą miejsce.