Zasady gry w chińczyka

Chińczyk to klasyczna gra planszowa dla 2–4 osób, znana w wielu krajach pod różnymi nazwami – w Niemczech jako „Człowieku, nie irytuj się”, w krajach anglojęzycznych jako ludo. Wszystkie te gry wywodzą się z indyjskiej gry pachisi. Celem jest obejście planszy wszystkimi czterema pionkami i wprowadzenie ich do domku, zanim zrobią to przeciwnicy.

Opisujemy zasady najczęściej spotykane w Polsce – według polskiej Wikipedii i popularnych serwisów z grami. Tak działa też nasz chińczyk online. Na końcu porównujemy je z domowymi odmianami.

Jak wygląda plansza do chińczyka?

Plansza ma kształt krzyża. Wzdłuż jego brzegów biegnie trasa z 40 pól, wspólna dla wszystkich graczy. Każdy kolor ma w rogu planszy schowek na cztery pionki, własne pole startowe na trasie oraz domek – cztery pola w swoim kolorze prowadzące do środka planszy. Gra się jedną zwykłą kostką sześcienną.

Kto zaczyna, decyduje losowanie (przy prawdziwym stole – najwyższy rzut kostką). Potem gra się kolejno, zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

Jak grać w chińczyka we dwie osoby?

Tak samo jak w cztery, tylko gracze zajmują przeciwległe rogi planszy (u nas: czerwony i żółty). Dzięki temu każdy ma przed sobą tyle samo wolnej trasy, a partia trwa krócej. W trzy osoby zajmuje się trzy sąsiednie rogi. W naszym chińczyku online drugim graczem jest komputer.

Ile oczek trzeba wyrzucić, żeby wyjść z domku?

Sześć – pionek wychodzi na planszę tylko po wyrzuceniu szóstki i staje wtedy na polu startowym w Twoim kolorze.

Miejsce w rogu planszy, w którym pionki czekają na start, w wielu domach nazywa się „domkiem”. Na tej stronie mówimy na nie schowek, a domkiem nazywamy cztery pola mety w środku planszy – żeby obu miejsc nie pomylić. Na początku gry wszystkie pionki stoją w schowku.

• Trzy próby. Jeśli żaden Twój pionek nie może się ruszyć bez szóstki (wszystkie są w schowku albo stoją w domku tak, że nie mają gdzie iść), w swojej kolejce rzucasz do trzech razy. Gdy w żadnym rzucie nie wypadnie szóstka, kolejka przechodzi dalej.
• Zajęte pole startowe. Jeśli na Twoim polu startowym stoi Twój własny pionek, nie możesz wyprowadzić kolejnego. Jeśli stoi tam pionek przeciwnika – wychodząc, zbijasz go.
• Wybór. Po szóstce nie musisz wyprowadzać pionka – możesz też ruszyć o sześć pól pionkiem, który już jest na trasie.

Jak poruszają się pionki?

Rzucasz kostką i przesuwasz jednego swojego pionka o tyle pól, ile wypadło oczek, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Pionki wolno przeskakiwać – zarówno własne, jak i cudze. Obowiązują dwie zasady:

• Nie możesz stanąć na polu z własnym pionkiem. Taki ruch jest niedozwolony – trzeba ruszyć innym pionkiem.
• Jeśli możesz się ruszyć, musisz. Gdy żaden ruch nie jest możliwy, kolejka przepada.

Czy po szóstce rzuca się jeszcze raz?

Tak – po wyrzuceniu szóstki i wykonaniu ruchu rzucasz jeszcze raz. Szóstki mogą się powtarzać, ale nie bez końca: po trzeciej szóstce z rzędu wykonujesz ruch, a kolejka przechodzi na następnego gracza. Jeśli po szóstce nie masz żadnego możliwego ruchu, dodatkowy rzut przepada.

Jak się bije w chińczyku?

Wystarczy zakończyć ruch na polu zajętym przez pionka przeciwnika – wtedy zbijasz go, a zbity pionek wraca do schowka i jego właściciel musi znów wyrzucić szóstkę, żeby go wyprowadzić. Przeskoczenie pionka niczego nie zbija. Pionki stojące w domku są całkowicie bezpieczne, bo do cudzego domku nie wolno wejść.

Czy można zbić pionka na polu startowym?

Tak – w naszych zasadach na trasie nie ma pól bezpiecznych, więc pole startowe nie chroni stojącego na nim pionka.

• Pionek na swoim polu startowym może zostać zbity przez każdego, kto na tym polu zakończy ruch.
• Pionek na Twoim polu startowym zbijesz także wtedy, gdy wyprowadzasz na nie nowego pionka szóstką.
• Własny pionek na polu startowym blokuje wyjście kolejnego – najpierw trzeba go przesunąć dalej.

W części domów pole startowe uważa się za bezpieczne – to odmiana, której nie stosujemy (zobacz tabelę odmian niżej).

Czy do domku trzeba wejść dokładnym rzutem?

Tak – pionek nie może wyjść poza ostatnie z czterech pól domku, więc za duży rzut nie pozwala nim ruszyć.

Po okrążeniu planszy – czyli po przejściu pola tuż przed własnym polem startowym – pionek skręca do domku. Za duży rzut nie „odbija się” od końca: trzeba wtedy ruszyć innym pionkiem, a gdy innego ruchu nie ma, kolejka przepada. W domku można się jeszcze przesuwać w głąb (także dokładnym rzutem), ale nie wolno stanąć na polu zajętym przez własny pionek.

Kto wygrywa w chińczyka?

Gracz, który jako pierwszy wprowadzi do domku wszystkie cztery pionki, wygrywa. W naszej grze wybierasz, co dzieje się dalej:

• O wszystkie miejsca (domyślnie) – pozostali grają dalej o drugie i trzecie miejsce, aż zostanie jeden gracz. Ten zajmuje ostatnie miejsce.
• Do pierwszego – gra kończy się wraz z pierwszym zwycięzcą. Pozostałe miejsca zależą od liczby pionków w domku, a przy remisie – od tego, jak daleko zaszły pionki.

Odmiany zasad gry w chińczyka

W chińczyka gra się w wielu domach nieco inaczej. Tak gramy u nas, a tak bywa przy innych stołach: