Zasady gry w 3-5-8
3-5-8 (czytaj: trzy-pięć-osiem) to gra w lewy dla trzech osób. W każdym rozdaniu jeden gracz musi wziąć 3 lewy, drugi 5, a trzeci 8. Kto weźmie więcej, dostaje punkty na plus i w następnym rozdaniu może wymienić słabe karty na mocne karty rywala. Kto weźmie mniej, traci punkty.
Opisujemy zasady według polskiej Wikipedii, uzupełnione o szczegóły wymiany kart z opisów angielskiej odmiany tej gry. Według dokładnie tych zasad działa nasza gra w 3-5-8 online. Na końcu zestawiamy je z odmianami, w których źródła się różnią.
Ile kart potrzeba do gry w 3-5-8?
Potrzebna jest pełna talia 52 kart, bez jokerów. Każdy gracz dostaje 16 kart, a cztery ostatnie karty leżą zakryte na stole jako musik. W rozdaniu jest więc 16 lew – dokładnie tyle, ile wynosi suma obowiązków: 3 + 5 + 8 = 16.
Karty w kolorze mają zwykłe starszeństwo, od najniższej: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, walet, dama, król, as. Kolory są równe, dopóki jeden z nich nie zostanie wybrany na atu.
Kto ma obowiązek 3, 5 i 8 lew?
Obowiązki zależą od miejsca przy stole względem rozdającego. Najwięcej, bo 8 lew, musi wziąć gracz na lewo od rozdającego – w zamian to on wybiera grę i bierze musik.
| Miejsce | Obowiązek | Limit w grze bez lew |
|---|---|---|
| Gracz na lewo od rozdającego | 8 | najwyżej 3 |
| Trzeci gracz (na prawo od rozdającego) | 5 | najwyżej 5 |
| Rozdający | 3 | najwyżej 8 |
Po każdym rozdaniu rozdaje następna osoba w lewo. Obowiązki przechodzą więc po kolei: obowiązek 8 zmienia się w następnym rozdaniu w 3 (ta osoba teraz rozdaje), 3 zmienia się w 5, a 5 w 8. Pierwszego rozdającego wybiera się losowo.
Jak wybiera się atu w 3-5-8?
Gracz z obowiązkiem 8 ogląda tylko pierwsze sześć kart, które dostał, i na tej podstawie wybiera jedną z sześciu gier. Pozostałe dziesięć kart odkrywa dopiero po wyborze.
| Gra | Na czym polega | Wynik gracza |
|---|---|---|
| Atu pik, kier, karo albo trefl | Wybrany kolor bije wszystkie pozostałe. Liczy się każda lewa ponad obowiązek. | lewy − obowiązek |
| Bez atu | Nie ma koloru atutowego: lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjścia. | lewy − obowiązek |
| Bez lew | Nie ma atu, a celem jest wziąć jak najmniej lew. Limity: wybierający 3, trzeci 5, rozdający 8. | limit − lewy |
Każdy gracz w ciągu partii musi zagrać każdą z sześciu gier dokładnie raz: pik, kier, karo, trefl, bez atu i bez lew. Kto ma już za sobą grę w kiery, nie może wybrać jej drugi raz – a ostatni wybór jest wymuszony. Dlatego opłaca się zostawiać na później gry, które zwykle wychodzą dobrze, a słabą rękę „zużyć” na grę, która i tak przyniesie najmniejszą stratę.
Jak działa oddawanie kart w 3-5-8?
Wymiana to nagroda za dobre poprzednie rozdanie. Odbywa się po wyborze gry, a przed wzięciem musiku, i tylko wtedy, gdy wybrana gra jest z atu. Przed grą bez atu i bez lew kart się nie wymienia.
- Gracz z plusem z poprzedniego rozdania daje tyle kart, ile wynosi jego plus.
- Karty dostaje gracz z minusem. Za każdą z nich musi oddać swoją najwyższą kartę w tym samym kolorze. Jeśli nie ma w tym kolorze nic wyższego, oddaje tę samą kartę.
- Za kartę w kolorze atutowym (wybranym na to rozdanie) oddaje dowolną kartę.
- Gdy na plusie jest jedna osoba, a na minusie dwie, każda z nich dostaje tyle kart, ile wynosi jej minus – najpierw ta z niższym obowiązkiem w nowym rozdaniu.
- Gdy na plusie są dwie osoby, każda daje swój plus jedynej osobie na minusie – najpierw ta z wyższym obowiązkiem.
Trzeci gracz nie widzi, jakie karty zmieniają właściciela – zna tylko ich liczbę.
| Poprzednie rozdanie | Ania (obowiązek 5) bierze 7 lew: +2. Bartek (obowiązek 8) bierze 6 lew: −2. Ty (obowiązek 3) bierzesz 3 lewy: 0. |
|---|---|
| Nowa gra | Atu kier. Ania daje Bartkowi 2 karty: 4♣ i 7♦. |
| Ręka Bartka | w treflach A♣ i 9♣, w karach K♦ i 3♦ |
| Co wraca | Za 4♣ – A♣, za 7♦ – K♦. Ania oddaje dwie słabe karty i dostaje dwie najmocniejsze karty Bartka w tych kolorach. |
| Gdyby wśród nich było 5♥ | Kier jest atu, więc Bartek oddaje dowolną kartę – na przykład 2♠. |
Co robi się z musikiem?
Po wymianie (albo od razu po wyborze, jeśli wymiany nie ma) wybierający odkrywa musik, żeby wszyscy zobaczyli cztery karty, i bierze je do ręki. Ma wtedy 20 kart, więc odkłada cztery dowolne karty zakryte. Odłożone karty nie biorą udziału w rozdaniu; może wśród nich być karta z musiku albo z wymiany.
Jak gra się lewy – czy trzeba przebijać?
Pierwszą lewę wychodzi wybierający, a każdą następną – zdobywca poprzedniej lewy. Obowiązują trzy zasady:
- Trzeba dołożyć do koloru, którym wyszedł pierwszy gracz.
- Kto nie ma tego koloru, musi dać atu, jeśli je ma. Nie musi przebijać wyższym atu – może dać dowolne.
- Kto nie ma ani koloru, ani atu, kładzie dowolną kartę.
Lewę bierze najwyższe atu, a jeśli nikt nie dał atu – najwyższa karta w kolorze wyjścia. W grach bez atu i bez lew liczy się tylko kolor wyjścia; kto go nie ma, kładzie dowolną kartę.
Jak liczy się punkty w 3-5-8?
Po 16 lewach każdy porównuje wzięte lewy ze swoim obowiązkiem. Każda lewa ponad obowiązek to +1, każda brakująca to −1. W grze bez lew jest odwrotnie: wynik to limit minus wzięte lewy. Suma wyników w każdym rozdaniu wynosi zero, a wyniki z kolejnych rozdań się sumuje.
| Gra | Obowiązek / limit | Wzięte lewy | Wynik |
|---|---|---|---|
| atu trefl | 8 | 10 | +2 |
| atu trefl | 5 | 4 | −1 |
| atu trefl | 3 | 2 | −1 |
| bez lew | limit 3 | 1 | +2 |
| bez lew | limit 8 | 10 | −2 |
| bez lew | limit 5 | 5 | 0 |
Kiedy kończy się gra w 3-5-8?
Partia kończy się, gdy każdy gracz zagra każdą z sześciu gier – po 18 rozdaniach (6 gier × 3 graczy). Wygrywa osoba z najwyższą sumą punktów; przy równym wyniku gracze dzielą miejsce.
W naszej grze możesz też wybrać krótką partię – 6 rozdań. Każdy gracz wybiera wtedy grę dwa razy i za każdym razem musi to być inna gra.
Odmiany gry w 3-5-8
Opisy 3-5-8 różnią się w szczegółach – także między źródłami w internecie. Tak gramy u nas, a tak bywa w innych odmianach, w tym w angielskiej grze o tych samych obowiązkach:
| Zasada | Nasze zasady | Inne odmiany |
|---|---|---|
| Talia i rozdanie | 52 karty: po 16 dla każdego i 4 do musiku. W rozdaniu jest 16 lew – tyle, ile wynosi suma 3 + 5 + 8. | Opisy z talią 24 kart (po 8 kart) nie zgadzają się z nazwą: 8 lew nie wystarcza na obowiązki 3, 5 i 8. W angielskiej odmianie talia i rozdanie są takie same jak u nas. |
| Kto ma obowiązek 8 | Gracz na lewo od rozdającego – to on wybiera grę. Rozdający ma 3, trzeci gracz 5. | W angielskiej odmianie 8 lew ma rozdający i to on wybiera atu; gracz na lewo ma 5, na prawo 3. |
| Wybór gry | Po obejrzeniu pierwszych 6 kart: jeden z czterech kolorów, bez atu albo bez lew. Każdy gracz gra każdą z sześciu gier dokładnie raz. | Wybór po obejrzeniu wszystkich kart, tylko spośród kolorów (bez gier bez atu i bez lew) albo bez zakazu powtarzania tej samej gry. |
| Musik | Wybierający pokazuje musik wszystkim, bierze go do ręki i odkłada 4 karty zakryte. | Musik bierze się bez pokazywania albo najpierw odkłada się 4 karty, a dopiero potem dobiera musik. |
| Dokładanie i przebijanie | Trzeba dołożyć do koloru; bez koloru trzeba dać atu, ale nie trzeba przebijać wyższym atu. | Obowiązek przebijania wyższą kartą albo całkowita swoboda, gdy nie ma się koloru (wtedy atu nie jest obowiązkowe). |
| Wymiana kart | Po wyborze gry, tylko przed grą z atu. Gracz na plusie daje tyle kart, ile ma plusa; za każdą dostaje najwyższą kartę tego koloru, a za atu – dowolną. | Wymiana przed wyborem atu (wtedy bez wyjątku dla atu), wymiana także przed grami bez atu albo gra bez wymiany. |
| Koniec gry | Po 18 rozdaniach, gdy każdy zagrał każdą grę (albo po 6 rozdaniach w krótkiej partii). Wygrywa najwyższy wynik. | Wygrywa ten, kto w jednym rozdaniu weźmie 12 lew lub więcej, albo gra się do ustalonego wyniku, np. +10. |
Najczęstsze pytania
Ile kart rozdaje się w 3-5-8?
Gra się pełną talią 52 kart. Każdy z trzech graczy dostaje 16 kart, a 4 karty leżą zakryte jako musik. W rozdaniu jest więc 16 lew – dokładnie tyle, ile wynosi suma obowiązków 3 + 5 + 8.
Kto musi wziąć 8 lew?
Gracz siedzący na lewo od rozdającego. To on wybiera grę i bierze musik. Rozdający musi wziąć 3 lewy, a trzeci gracz 5. Po każdym rozdaniu rozdaje następna osoba w lewo, więc obowiązki przechodzą po kolei: z 8 na 3, z 3 na 5 i z 5 na 8.
Ile kart widzi gracz przed wyborem atu?
Sześć – pierwsze sześć kart, które dostał. Na ich podstawie wybiera kolor atutowy, bez atu albo bez lew. Pozostałe 10 kart ogląda dopiero po wyborze.
Na czym polega gra bez lew?
W grze bez lew nie ma atu, a celem jest wziąć jak najmniej lew. Wybierający może wziąć najwyżej 3 lewy, trzeci gracz 5, a rozdający 8. Wynik to limit minus wzięte lewy, więc każda lewa mniej to punkt na plus.
Jak działa oddawanie kart?
Przed grą z atu gracz z plusem z poprzedniego rozdania daje graczowi z minusem tyle kart, ile wynosi jego plus. Za każdą otrzymaną kartę ten oddaje swoją najwyższą kartę w tym samym kolorze – albo tę samą kartę, jeśli nie ma wyższej.
Co się oddaje za otrzymane atu?
Dowolną kartę. Wyjątek dotyczy tylko kart w kolorze atutowym wybranym na bieżące rozdanie – za każdą inną kartę trzeba oddać najwyższą kartę tego samego koloru.
Czy w 3-5-8 trzeba przebijać?
Trzeba dołożyć kartę w kolorze, którym wyszedł pierwszy gracz. Kto nie ma tego koloru, musi dać atu, jeśli je ma. Nie musi jednak przebijać atu wyższym. Bez koloru i bez atu można dać dowolną kartę.
Jak liczy się punkty w 3-5-8?
Każda lewa ponad obowiązek to punkt na plus, każda brakująca – punkt na minus. Kto ma obowiązek 5 i weźmie 7 lew, dostaje +2; kto ma 8 i weźmie 6, dostaje −2. Suma wyników w rozdaniu zawsze wynosi zero.
Kiedy kończy się gra w 3-5-8?
Gdy każdy z graczy zagrał każdą z sześciu gier: cztery kolory, bez atu i bez lew. To 6 × 3 = 18 rozdań. Wygrywa osoba z najwyższą sumą punktów.
Czy musik pokazuje się innym graczom?
Tak. Wybierający odkrywa cztery karty musiku, żeby wszyscy je zobaczyli, a potem bierze je do ręki i odkłada cztery dowolne karty zakryte. Odłożone karty nie biorą udziału w rozdaniu.